|
WaalsWeekblad
Een uitgebreide
linksrubriek
|
|
Beroemde Walen |
|
|
Beroemde
Walen (1):
John
Merlin |
De rolschaats is
uitgevonden door klokkenmaker John Joseph Merlin uit Huy.
Rond 1760 verving hij het metaal in een paar ijs-schaatsen door
metalen wielen op een houten drager. Hij gaf ooit in London een
demo terwijl hij viool speelde, maar reed pardoes een grote
staande spiegel kapot, waardoor hij bijna gedood werd. |
|
Beroemde
Walen (2):
Rennequin
Sualem |
|
Deze hydraulica-pionier uit Jemappe-sur-Meuse maakte in 1668
in de rivier Hoyoux bij kasteel Modave een serie raderen die
water 50 meter hoger brachten. Hij werd daarna bij de Franse
koning Louis XIV koninklijk ingenieur van paleis Versailles.
Daar voerde hij water onder druk naar de fonteinen. Om
genoeg druk te krijgen bracht hij water met 14 van zijn
Waalse raderen 163 meter omhoog. |
|
|
|
Beroemde
Walen (3):
P.J.
Redouté |
|
Toen in 1840 de Waalse schilder/ tekenaar P.J. Redouté
(geboren in Saint-Hubert) stierf, liet hij duizenden werken
na. Hij werd wereldberoemd met zijn rozentekeningen. Redouté
was o.m. in dienst van de Franse koningin Marie-Antoinette
en van Napoleons eerste en tweede vrouw. Er is een
Centre Pierre-Joseph Redouté in Saint-Hubert. |
|
|
|
Beroemde
Walen (4):
Adolph
Sax |
|
De naam saxofoon komt van Adolph Sax, in
1814 in Dinant geboren. Hij ontwierp en produceerde
muziekinstrumenten, maar deed ook vele andere uitvindingen. Sax,
die al vroeg naar Frankrijk vertrok, werd vaak beschuldigd van
plagiaat, voerde vele rechtszaken en werd enkele keren
geruïneerd. Hij had 11 kinderen en stierf in 1894 met veel
schulden.
Meer info |
|
|
|
Beroemde
Walen (5):
Karel de Grote
|
|
Velen denken dat Karel de Grote een Duitser was. Of is het
Waal, die rond 750 in
Herstal bij Liège geboren is? De Wikipedia
schrijft: "geboorteplaats onbekend". Maar de
Universiteit van Liège
meldt dat hij in Liège geboren is, evenals de
provincie Liège en een Engelse
webencyclopedie en een Belgische
toeristensite. Karel was hoe dan ook bekend in
Wallonië, want hij ging geregeld op jacht in de Ardennen,
schrijft prof. dr. Mostert in
In de Marge van de beschaving. |
|
Beroemde
Walen (6):
Zenobe Gramme
|
|
Zenobe Gramme werd in Jehay bij Liège geboren in
1826. Hij was timmerman maar ging op zeker moment werken bij de Franse
zilversmid Christofle. Om het verzilveren van bestek
te versnellen bedacht hij een machine die elektrolyse
gebruikte. Iemand wees hem erop dat tijdens het draaien van
de machine de stroomrichting veranderde. Gramme besefte de
potentie en patenteerde de eerste elektrische motor. Hij
stierf in 1901 en kreeg
standbeelden in Parijs en Liège. |
|
Beroemde
Walen (7):
Ernest Solvay
|
|
Ernest Solvay
(1838-1922) werd geboren in Rebecq (Brab. wall.). Hij
ontdekte een goedkope manier om soda te maken (o.m. voor de
glasproductie) en begon met zijn broer eigen sodafabrieken.
In 1900 werd zijn procedé al gebruikt voor 95% van de
industriële soda ter wereld. Het stadje van zijn eerste
Amerikaanse fabriek heet Solvay (NY). De Solvay-groep heeft nu 70
fabrieken. Ernest Solvay was goed voor zijn mensen (hij bouwde de
eerste sociale woningen), en hij was ook filantroop en
senator. |
|
Beroemde
Walen (8):
Georges Simenon
|
|
De Franstalige
roman- en detective-schrijver
Georges
Simenon werd in 1903 in Liège geboren. Daar was hij
journalist bij de Gazette de Liège, maar zijn schrijverscarrière
begon pas goed toen hij naar Parijs verhuisde. De schrijver
woonde enige tijd in de VS maar hij stierf in Zwitserland. De
Maigret-romans vormen maar een deel van zijn oeuvre van 450
titels. Simenons zoon overweegt in Liège een museum voor zijn
vader te beginnen, in de wijk Outremeuse,
schrijft Le Soir. In Liège staat een borstbeeld van de
schrijver (foto). |
|
Beroemde
Walen (9):
Nestor
Martin
|
|
Nestor
Martin, geboren in Saint-Hubert als zoon van een
koper-ambachtsman, begon in 1849 een kopergieterij in Huy.
In diezelfde plaats ging hij in 1854 ook ovens maken. De
zaak had al snel dochters in Saint-Hubert, Argentinië,
Canada, Frankrijk en China. In 1872 kwam Martin met emaile
ovens, een best-seller. Na Nestors dood in 1916 zette zoon
Arthur (overleden in 1924) de zaak voort, daarna diens zoon
Arthur II (overleden in 1979).
Nestor Martin
is nog steeds een groot haardenmerk. |
|
Beroemde
Walen (10)
Cesar Franck
|
|
De klassieke
muziekcomponist
César
Franck werd in 1822 in Liège geboren, waar hij aan
het conservatorium studeerde. In Parijs schreef hij zijn
eerste orgelwerken. Franck veranderde de rol van de organist
in de kerkelijke wereld. Hij leidde een hele generatie
organisten op, waarbij hij vooral veel aandacht schonk aan
improvisatie, wat vernieuwend was in die tijd. Hij overleed
in 1890. |
|
Beroemde
Walen (11)
Django Reinhardt
|
|
De
zigeuner-jazzgitarist Jean "Django" Reinhardt werd in 1910
geboren in een caravan in Liberchies (Pont-à-Celles,
Hainaut). Hij leerde zichzelf banjo en viool spelen voor hij
de gitaar ontdekte. Op zijn 13de speelde hij al in cafés en
bars, op zijn 18de maaktij zijn zijn eerste plaat. Django
wordt gezien als een van de grootste jazzgitaristen ooit.
Hij behaalde zijn grootste successen toen hij in Frankrijk
woonde. Reinhardt stierf in 1953.
 Morgen,
za 23 jan., is er om 20.30 uur in Gouvy een
herinneringsavond, Djangofolllies, in de
Ferme
Madelonne |
|
Beroemde
Walen (12)
Constant Loiseau
Vorige
stukjes |
|
Constant
Loiseau, die de optometer uitvond, werd in Namur
geboren in 1838. Als oogarts in het leger had hij veel te
maken met jongeren die deden of zij niet goed konden zien.
Daarom bedacht hij de optometer, die een aantal
oogafwijkingen kon aantonen (en ook het ontbreken daarvan).
De uitvinding leidde uiteindelijk tot het beter aanmeten van
brillen. De optometer werd in 1918 vervangen door betere
apparatuur.
Loiseau stierf in 1890 in Leuven. |
|
Beroemde
Walen (13)
Elvis
Pompilio
Vorige
stukjes |
|
De
mode-ontwerper
Elvis Pompilio werd geboren in Liège in 1961. Hij
werd vooral bekend met zijn bijzondere hoeden, maar maakte
ook allerlei andere ontwerpen, voor o.m. Dior, Valentino,
Chanel, Hugo Boss. En voor klanten als Joan Collins,
Madonna, Axelle Red, Amélie Nothomb en koningin Beatrix.
Pompilio heeft juist een nieuwe boetique geopend op de Zavel
in Brussel. |
|
Beroemde
Walen (14)
Michael Bihain
Vorige
stukjes |
|
Michael Bihain was
opgeleid tot slager en timmerman, maar hij ging
binnenhuisarchitectuur studeren op het Saint-Luc in Liège, en
in Engeland. Hij ontwierp voor het Franse merk Chizat
computermeubels en won daarmee de Aide Prize for Innovation
in Design. Na allerlei opdrachten in het buitenland keerde
hij terug naar België, ontwierp interieurs voor publieke
organisaties en particulieren, maakte o.m. handtassen,
sieraden en gebruiksvoorwerpen. Bihain geeft nu ook les aan
Saint Luc en exposeert regelmatig in het buitenland. |
|
Beroemde
Walen (15)
Delphine Quirin
Vorige
stukjes |
|
Delphine
Quirin houdt van hoeden, al sinds haar kindertijd. Ze
studeerde kunstgeschiedenis aan de universiteit in Liège, en
begon in die stad in 1969 een designstudio. Buiten hoeden
maakt ze ook ander accessoires. Vaak in mohair en wol. Met
tijdloze dessins en kwaliteit. Haar klanten bevinden zich in
Europa, Japan en de VS, waar ze vele verkooppunten heeft,
buiten haar winkel in Liège, die er nog steeds is.
Ook de website
mag er zijn. |
|
Beroemde
Walen (17)
Olivier
Strelli
Vorige
stukjes |
|
De
mode-ontwerper Olivier
Strelli werd in 1946 geboren in Kongo maar hij
verhuisde naar Wallonië en kreeg zijn opleiding op de
textielschool in Tournai. Strelli studeerde ook aan de
London School of Economics. In 1975 maakte hij een eerste
serie shirts in felle kleuren, die onmiddellijk een succes
werd. Andere kledingstukken volgden, steeds met bijzondere
patronen en stoffen. Tot zijn klantenkring behoorden de
Belgische koningin, het Franse voetbalteam, de Rolling
Stones en veel andere sterren, politici en sporters. Strelli
heeft veel winkels in België (o.m. in Liège) en Frankrijk en
woont nu in Brussel. |
|
Beroemde
Walen (18)
Hélène
Dutrieu
Vorige
stukjes |
|
De eerste
vrouwelijke piloot was de Waalse
Hélène
Dutrieux (1877-1961). Ze werd geboren in Tournai en
ging jong met haar broer het circus in. Na haar huwelijk
verhuisde ze naar Parijs, waar ze beroepswielrenster werd
(en een Europees record haalde). Ze ging daarna motorrijden
en werd de eerste vrouw die een wall of death op de
motor over durfde. In 1908 nam ze vliegles en in 1910 werd
ze de eerste pilote die met een passagier vloog. Ze won ook
de Femina Cup (vluchthoogte en -duur). Hélène ontving het
Légion d’Honneur. |
|
Beroemde
Walen (19)
Jean-
Joseph
Etienne Lenoir
Vorige
stukjes |
|
Jean-Joseph
Etienne Lenoir (1822- 1900) werd geboren in Mussy-la-Ville (Musson,
prov. Lux.). Hij studeerde elektrotechniek in Parijs. Hij
verbeterde de telegraaf, maar werd het meest bekend door
zijn uitvinding van de interne verbrandingsmotor, een
1-cilinder tweetakt die draaide op een mengsel van kolengas
en lucht. Franse en Engelse auto's reden ermee. In 1863
bedacht Lenoir een auto met een benzinemotor en een
primitieve carburateur, waar de tsaar er enkele van kocht.
Lenoir stierf in Parijs. |
|
Beroemde
Walen (20)
Dominique
Pire
Vorige
stukjes |
|
De
Nobelprijs voor de Vrede ging in 1958 naar Dominique
Pire, een dominicaner monnik die in 1910 werd geboren in
Leffe (bij Dinant). In de tweede wereldoorlog zat hij in het
verzet; hij werd na afloop onderscheiden voor het helpen van
vluchtelingen. Later bouwde hij vluchtelingendorpjes in
Duitsland en Oostenrijk. Hij richtte ook de
Université de la
Paix op en de
Iles de la Paix.
Pire stierf in 1969, de organisaties bestaan nog. |
|
Beroemde
Walen (21)
Clovis I
Vorige
stukjes |
|
Clovis I
(465 – 511) was de eerste Koning der Franken. Hij werd
geboren in de buurt van wat nu Tournai (Hainaut) is. Hij
verenigde allerlei Frankische stammen in één koninkrijk,
rond 509. Clovis I werd in Reims katholiek gedoopt (afb.).
Daar werden zijn later zijn opvolgers ook gekroond tot
Koning van Frankrijk. Toen Clovis I stierf had zijn
koninkrijk ongeveer de grenzen van het huidige Frankrijk.
Hij was de eerste van de
Merovingische dynastie die 200 jaar zou regeren in
Frankrijk. |
|
Beroemde
Walen (22)
Het Huis de Ligne
Vorige
stukjes |
|
Het huis
de Ligne is een oud adellijk geslacht van "Waalse"
bodem, en o.m. verbonden met het huis Nassau. De naam
verwijst naar het dorp Ligne in Hainaut, dat nu bij de
gemeente Ath hoort. De familie bezit sinds 1311 het
Kasteel van
Belœil (foto), dat het Belgische Versailles
genoemd wordt. Na de Belgische Revolutie kreeg Eugène de
Ligne de Belgische kroon aangeboden, maar hij bedankte voor
de eer. De prinselijke familie heeft door haar oeroude
nobele afkomst recht op een speciale protocollaire status,
en het predicaat hoogheid. De familie mag de leden
van de koninklijke familie dan ook tutoyeren. |
|
Beroemde
Walen (23)
Lambert
de
stotteraar
Vorige
stukjes |
|
De priester
Lambert de stotteraar
was een van de eerste katholieke feministen. Hij werd
geboren in Liège rond 1149. Hij was de eerste die
begijnhuisjes bouwde, rond de kerk Saint-Christophe.
Begijnen waren vrome vrouwen die een kloosterachtig leven
leidden. Daarna werden ook elders in Europa begijnhofjes gebouwd. Sommige bestaan nog
steeds, zoals in Brugge (foto). In 1180 werd Lambert in
Rochefort opgesloten door de prins-bisschop maar hij kreeg
gratie van de paus en ging weer preken in Liège. Daar stierf
hij rond 1182. Lambert ligt begraven in de Saint-Christophe
kerk. |
De bron van dit rubriek is soms de
toeristische Engelstalige overheidssite
Belgiumtheplaceto.be
|
|
Terug naar het
|
