De Belgische Wal


U kunt deze pagina na het lezen gewoon sluiten



Een kunst-installatie van de Vlaamse porseleinkunstenaar Piet Stockmans.
Hij maakte een schaalmodel (5 x 1,25 meter) van een denkbeeldige porseleinen wal van zo'n 200 km. lang, van de Franse grens tot aan de Nederlandse kust. Een wal die aangeeft waar de hoogwatergrens ligt wanneer het klimaat uit de hand mocht lopen, Antwerpen verdwijnt en het Waalse Mouscron een badplaats wordt.  De wal, ook in het klein, maakt de beschouwer  beter bewust van de lange termijngevaren van de zeewaterspiegelverhoging.

Het schaalmodel is te zien in de galerie Stockmansblauw in Genk

Dit is wat de kunstenaar er zelf over zegt:

Door de klimaatwijzigingen stijgt het niveau van de zee. Europa wordt geconfronteerd met de enorme opdracht iets te doen voor de nieuwe overstromingsgebieden. Elk land moet voorstellen doen. Limburg, dat vooruitziend en creatief is, start een project op om haar bewoners te beveiligen voor de toekomst.

Samenwerking
De Euregio, die het belang inziet, ondersteunt dit project uit angst voor het eigen achterland. Via de Nederlandse en Duitse regeringen worden voldoende middelen vrijgemaakt voor de uitvoering. Vanuit de topografie zien we dat precies de
Limburgse grenzen een dam kunnen opwerpen voor het water. De Waalse landgenoten zien eveneens in dat dit plan uitstekend is en nemen aan de grens tussen Limburg en Vlaams-Brabant in Averbode de werken over om deze wal zo verder rond Vlaams-Brabant, Waals-Brabant en Henegouwen tot aan de Franse grens af te werken. Door de wal ook langs Vlaams-Brabant te leiden, beschermt men Brussel, centrum van de Europese Gemeenschap. Nederland op zijn beurt start aan de grens in Lommel en trekt de wal verder langs de landsgrens tot aan zee. Zij hebben immers reeds lang de nodige werken uitgevoerd om hun Lage Landen te vrijwaren van overstromingen.

Grensaanpassingen
Voor de provincies Antwerpen, Oosten West-Vlaanderen is het te laat. Zeeuws-Vlaanderen wordt eveneens opgegeven en de loop van de Schelde wordt de watergrens. In Vlaanderen worden enkel de oude kernen van de kunststeden Antwerpen, Gent en Brugge ommuurd en gered. Zij komen als eilanden in zee te liggen. De grotere plaatsen aan de Belgische kust zijn nu Moeskroen, Ronse, Geraardsbergen, Aalst, Mechelen, Averbode en Lommel. Door het geringe niveauverschil krijgen we situaties als in Frankrijk aan de Mont Saint-Michel. Deze kuststeden zullen als eilanden verbonden zijn met het vasteland. Onze Belgische kust wordt ongeveer viermaal zo lang, hetgeen het toerisme zeer ten goede zal komen.

De Belgische toegangspoort
Antwerpen met zijn haven zakt helemaal weg. Er ontstaat een nieuw havengebied. Het tracé van het Albertkanaal wordt uitgediept en als toegangsgeul gebruikt voor de scheepvaart. In de gemeenten Ham, Leopoldsburg, Houthalen-Helchteren, Lummen, Heusden-Zolder en Zonhoven, die een natuurlijk dal vormen worden dokken en containerhavens gebouwd. Het diepst landinwaarts komt de havenkaai aan de rand van het huidige Hasselt en Genk te liggen. Dit komt goed uit, gezien Genk toch reeds de logistieke poort van Vlaanderen is voor het Ruhrgebied.

Materiaalkeuze
De geschiedenis heeft bepaald welk materiaal het duurzaamst is. Gekozen wordt voor het materiaal dat alle stormen doorstaan heeft in de geschiedenis van de aarde. Van onze hele cultuur over de laatste 100.000 jaar is gebleken dat er vooral keramische resten overblijven. Zij vertellen ons alles over de mensheid.
In de groep van de keramische materialen is het porselein het hoogwaardigst. Kijk maar naar de volle scheepsladingen met porselein die gevonden worden op de bodem
van de zee. Van het schip blijft nauwelijks iets over, maar het serviesgoed kan na reinigen zo op tafel gezet worden.

Constructie
Aan de kustlijn worden golfbrekers aangebracht in porselein. Zij bestaan uit stroken van porseleinen cilinders. Door zijn vormgeving en opstelling werken ze optimaal als vertragers voor het opkomende water. De cilinders hebben blauwe flappen die het water als het ware versnijden. Ze zijn ook hol waardoor ze de kracht
van het instromende water dempen en vertragend werken. Deze stroken worden in zaagverband geplaatst op de zandbanken die bij eb droog komen te liggen. Bij het opkomen van de vloed zullen ze aldus een optimale werking ontwikkelen.

En verder
De natuurlijke, golvende vorm volgt de waterlijn en roept tevens het beeld van een golfslag op. De witte en blauwe kleur is nauw verbonden met de zee. De herhaling is een eigenschap van de natuur. Door dit alles ontstaat een harmonieus evenwicht. De menselijke artefacten streven een verzoening na met de werkzaamheid van de natuur. Zo wordt een noodzakelijke ingreep een zeldzame aanvulling waar de natuur en de mens zich wel bij voelen. Zo wordt de “De Limburgse Wal” de “De Belgische Wal” Limburg krijgt zo naast “De Witte Stad” ook “De Witte Wal”.

Piet Stockmans